Συνέντευξη Τζορτζ Σόρος στην La Repubblica

Σε συνέντευξή του στην La Repubblica, ο δισεκατομμυριούχος γύπας των αγορών, φιλάνθρωπος και σκιώδης ενορχηστρωτής της παγκοσμιοποίησης, εξέθεσε τις σκέψεις του για την παρακμή της Ευρώπης, τις φούσκες των αγορών και κυρίως για την επικείμενη κατάρρευση της Ευρώπης – εάν αυτή δεν εφαρμόσει το μεγαλεπήβολο σχέδιό του.

 jpg "Δείχνει" τους αντιπάλους του στις ΗΠΑ αλλά και εντός και εκτός της Ευρώπης, Ντ. Τραμπ, Β. Όρμπαν, Γιάροσλαβ Καζίνσκι, Ματτέο Σαλβίνι, Τζόρτζια Μελόνι, Κίνα. 

Η συνέντευξη είναι τεκμήριο των αντιθέσεων μεταξύ της παγκοσμιοποιημένης σκέψης και δράσης του Σόρος αφενός και των αφυπνιζομένων εθνικών κρατών αφετέρου, με προεξάρχουσες τις ΗΠΑ, από όπου εκκίνησε η παγκοσμιοποίηση όταν οι Νίξον και Κίσσινγκερ αποφάσισαν το "άνοιγμα" στην Κίνα με στόχο τον εκδημοκρατισμό, τον εκδυτικισμό και τον αποκομμουνισμό της.

Τους τρεις πυλώνες της ανοιχτής κοινωνίας που εν τέλει οδήγησαν στην ακραία τεχνολογική λεηλάτηση και την επιχειρηματική και εμπορική εκ των έσω και εκ των έξω άλωση των Ηνωμένων Πολιτειών από το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας έως την στιγμή της εκλογής Τραμπ, οπότε όλα άρχισαν να αντιστρέφονται.

Άρχισε την συνέντευξη με μια κοινοτοπία:

"Είμαστε στο μέσον μιας κρίσης, της χειρότερης κρίσης που έχω γνωρίσει από την εποχή του 2ου Παγκόσμιου Πολέμου. Θα την περιέγραφα ως μια επαναστατική στιγμή όπου το πλήθος και το εύρος των ευκαιριών και των δυνατοτήτων υπερβαίνει κατά πολύ το συνηθισμένο. Αυτό που είναι αδιανόητο σε άλλες, κανονικές εποχές, γίνεται τώρα όχι μόνο δυνατό, αλλά συμβαίνει ταυτόχρονα. Οι άνθρωποι είναι αποπροσανατολισμένοι και φοβισμένοι και κάνουν πράγματα που δεν ωφελούν ούτε τους ίδιους, ούτε τον κόσμο."

Για να κλιμακώσει στη συνέχεια...

Ε: Πως βλέπετε λοιπόν την κατάσταση στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες;

A: Πιστεύω ότι η Ευρώπη είναι πολύ ευάλωτη, πολύ περισσότερο από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μία από τις μακροβιότερες και σταθερότερες δημοκρατίες στην ιστορία. Αλλά, ακόμα και στις Ηνωμένες Πολιτείες ένας καταχραστής της εμπιστοσύνης όπως ο Trump μπορεί να εκλεγεί και να υποσκάψει την δημοκρατία εκ των ένδον.

Αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μεγάλη παράδοση συνταγματικών ελέγχων καθιερωμένους κανόνες. Και κυρίως έχουν το Σύνταγμά τους. Είμαι πεπεισμένος λοιπόν ότι ο Trump θα αποδειχθεί ένα μεταβατικό φαινόμενο, που ελπίζω να λήξει τον Νοέμβριο. Αλλά παραμένει πολύ επικίνδυνος, δίνει τη μάχη της ζωής του και θα κάνει τα πάντα για να παραμείνει στην εξουσία, γιατί έχει παραβιάσει το Σύνταγμα με πολλούς και διάφορους τρόπους και εάν χάσει την Προεδρία θα θεωρηθεί υπεύθυνος. 

Αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πολύ περισσότερο ευάλωτη, κυρίως γιατί είναι μία ατελής ένωση. Έχει πολλούς εχθρούς, στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της.

Ε:  Ποιοι είναι οι εχθροί στο εσωτερικό της;

A: Υπάρχουν πολλοί ηγέτες και κινήματα που μάχονται τις αξίες πάνω στις οποίες ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε δύο χώρες έχουν ουσιαστικά καταλάβει την κυβέρνηση, ο Βίκτωρ Όρμπαν στην Ουγγαρία και ο Γιάροσλαβ Καζίνσκι στην Πολωνία. Τυχαίνει δε η Πολωνία και η Ουγγαρία να είναι αυτές που απορροφούν τα μεγαλύτερα κονδύλια του δομικού εργαλείου κατανομής κονδυλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά στην πραγματικότητα η μεγαλύτερη ανησυχία μου είναι η Ιταλία. Ένας πολύ δημοφιλής αντιευρωπαϊστής ηγέτης, ο Ματτέο Σαλβίνι, ο οποίος κέρδιζε έδαφος ώσπου υπερεκτίμησε την επιτυχία του και έριξε την κυβέρνηση. Αυτό ήταν ένα μοιραίο λάθος. Η δημοφιλία του καταρρέει. Αλλά αντικαταστάθηκε από την Τζόρτζια Μελόνι του κόμματος Fratelli dItalia, η οποία είναι ακόμα πιο ακραία. Η σημερινή κυβέρνηση συνεργασίας είναι εξαιρετικά αδύναμη.

Συνεργάζονται μόνο για να αποφύγουν τις εκλογές στις οποίες θα νικήσουν οι αντι-ευρωπαϊκές δυνάμεις. Και μιλάμε για μια χώρα που ήταν η πλέον ενθουσιώδης υποστηρίκτρια της Ευρώπης. Μια χώρα της οποίας οι άνθρωποι εμπιστεύονταν την Ε.Ε. περισσότερο από τις κυβερνήσεις τους. Αλλά σήμερα οι έρευνες της κοινής γνώμης δείχνουν ότι οι υποστηρικτές της Ευρώπης συρρικνώνονται και η επιθυμία να παραμείνουν μέλος της ευρωζώνης εξανεμίζεται. Αλλά η Ιταλία είναι ένα από τα μεγαλύτερα κράτη μέλη, η Ιταλία είναι πολύ σημαντική για την Ευρώπη. Δεν μπορώ να φανταστώ την Ε.Ε. χωρίς την Ιταλία. Το μείζον ερώτημα είναι εάν η Ε.Ε. είναι σε θέση να παράσχει αρκετή υποστήριξη στην Ιταλία.

Ε: Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε ένα πακέτο ανάκαμψης ύψους 750 δις € …

A: Σωστά. Η Ε.Ε. έκανε ένα πολύ σημαντικό θετικό βήμα δεσμευόμενη να δανείσει χρήματα από τις αγορές σε μια κλίμακα τόσο μεγάλη όσο ποτέ άλλοτε. Αλλά για αρκετά κράτη, οι λεγόμενοι Πέντε Φειδωλοί– Κάτω Χώρες, Αυστρία, Σουηδία και Δανία και Φινλανδία, η πραγματική συμφωνία είναι λιγότερο αποδοτική. Η τραγωδία είναι ότι τα κράτη αυτά είναι βασικά φιλοευρωπαϊκά, αλλά και πολύ εγωϊστικά. Και πολύ φειδωλά. Καταρχήν έφθασαν σε μια συμφωνία που θα αποδειχθεί ανεπαρκής. Η μετάθεση στο απώτερο μέλλον προγραμμάτων για την κλιματική αλλαγή και την αμυντική πολιτική είναι ιδιαιτέρως απογοητευτική. Και δεύτερον αυτές οι χώρες θέλουν να διασφαλίσουν ότι τα χρήματα θα πιάσουν τόπο. Αυτό δημιουργεί προβλήματα για τις χώρες του νότου οι οποίες χτυπήθηκαν πιο σκληρά από τον ιό.

Ε: Πιστεύετε ακόμα στο άληκτο Ευρωομόλογο;

Α: Δεν έχω αλλάξει γνώμη αλλά ο χρόνος δεν επαρκεί για να γίνει αποδεκτό. Θα σας εξηγήσω πρώτα τι κάνει τα άληκτα ομόλογα τόσο ελκυστικά και μετά θα αναπτύξω γιατί σήμερα είναι μια πρακτικά ανεφάρμοστη ιδέα. Όπως υπονοεί και το όνομά του, το αρχικό ποσόν ενός διαρκούς αλήκτου ομολόγου δεν χρειάζεται να αποπληρωθεί ποτέ, ληξιπρόθεσμες είναι μόνο οι ετήσιες πληρωμές των επιτοκίων.

Ας υποθέσουμε λοιπόν επιτόκιο της τάξης του 1%, το οποίο είναι πολύ γενναιόδωρο σε μια εποχή όπου η Γερμανία είναι σε θέση να πωλεί τριακονταετή ομόλογα με αρνητικό επιτόκιο, άρα ένα ομόλογο ονομαστικής αξίας 1 τρις  € θα είχε ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης 10 δις  €. Αυτό μας δίνει μια εκπληκτικά χαμηλή σχέση κόστους/οφέλους της τάξεως του 1:100. Πολύ περισσότερο δε, που το 1 τρις € θα ήταν άμεσα διαθέσιμο τη στιγμή που κάποιοι θα το χρειάζονταν επειγόντως, ενώ το επιτόκιο θα μπορεί να αποπληρώνεται σε βάθος χρόνου και όσο μεγαλύτερη η χρονική διάρκεια αποπληρωμής τόσο μικρότερη θα ήταν αντίστοιχα η σημερινή εκπτωτική αξία του

Τι λοιπόν εμποδίζει την έκδοση αυτών των ομολόγων; Οι αγοραστές του ομολόγου πρέπει να είναι βέβαιοι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι σε θέση να εξυπηρετήσει τις ετήσιες αποπληρωμές των επιτοκίων. Αυτό προϋποθέτει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ενισχύεται συνεχώς με επαρκείς πόρους (π.χ. φορολογία) αλλά  τα κράτη μέλη πόρρω απέχουν από το να εγκρίνουν παρόμοιους πόρους. Οι τέσσερεις φειδωλές χώρες– Κάτω Χώρες, Αυστρία, Δανία, Σουηδία (που τώρα είναι πέντε γιατί προσετέθη και η Φινλανδία) –  είναι το εμπόδιο. Οι φόροι δεν θα χρειάζονταν καν να επιβληθούν, απλά να ψηφισθούν και να εγκριθούν από τα κοινοβούλια. Με απλά λόγια, αυτό καθιστά αδύνατη την έκδοση των perpetual ομολόγων.

Ε: Δεν μπορεί να κάνει κάτι γι’ αυτό η Καγκελάριος Μέρκελ η οποία επιδιώκει μια επιτυχή γερμανική προεδρία;

Α: Κάνει ότι καλύτερο μπορεί αλλά έχει απέναντί της μια βαθιά ριζωμένη πολιτισμική αντίθεση: η γερμανική λέξη ΧΡΕΟΣ έχει διπλή έννοια, χρέος και ενοχή. Αυτοί που χρεώνονται είναι ένοχοι. Δεν αναγνωρίζει την ενοχή και των πιστωτών. Είναι ένα πολιτισμικό ζήτημα που διατρέχει την Γερμανία σε μεγάλο βάθος και προκαλεί μια εσωτερική σύγκρουση, του να είσαι Γερμανός και Ευρωπαίος ταυτόχρονα. Και εξηγεί την πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Γερμανικού Δικαστηρίου που διαφωνεί με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Ε: Ποιοι είναι οι εχθροί της Ευρώπης στο εξωτερικό;

A: Είναι πολυάριθμοι αλλά όλοι μοιράζονται ένα κοινό χαρακτηριστικό: αντιτίθενται στην ιδέα μιας ανοιχτής κοινωνίας. Έγινα ενθουσιώδης υποστηρικτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης γιατί την θεώρησα την ενσάρκωση της Ανοιχτής Κοινωνίας σε Ευρωπαϊκή Κλίμακα. Η Ρωσία ήταν ο μεγαλύτερος εχθρός ως τώρα, αλλά τώρα η Κίνα ξεπέρασε την Ρωσία. Η Ρωσία προηγείτο της Κίνας ώσπου ο Πρόεδρος Νίξον κατάλαβε ότι ανοίγοντας και αναπτύσσοντας την Κίνα θα εξασθένιζε τον Κομμουνισμό όχι μόνο στην Κίνα, αλλά και στην Σοβιετική Ένωση. Βεβαίως παρεπέμφθη και κατέπεσε από το αξίωμα, αλλά αυτός μαζί με τον Κίσσινγκερ ήταν μεγάλοι στρατηγικοί θεωρητικοί και παίκτες. Οι κινήσεις τους οδήγησαν στις μεγάλες μεταρρυθμίσεις του Ντενγκ Ξιάο Πινγκ. Τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά σήμερα. Η Κίνα είναι ο ηγέτης στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη παράγει χρήσιμα εργαλεία ελέγχου για μια κλειστή κοινωνία αλλά αντιπροσωπεύει θανάσιμο κίνδυνο για την ανοιχτή κοινωνία. Η Τεχνητή Νοημοσύνη κλίνει την πλάστιγγα προς όφελος των κλειστών κοινωνιών. Σήμερα η Κίνα είναι πολύ μεγαλύτερη απειλή από ότι η Ρωσία. Και στις ΗΠΑ υπάρχει δικομματική συναίνεση που έχει αναγορεύσει την Κίνα σε στρατηγικό αντίπαλο. 

Copyright μετάφρασης Λεξιθήκη για τον ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΤΟΜΕΑ