Ψηφιοποίηση Συλλογῶν Δημοτικῶν Δανειστικῶν Βιβλιοθηκῶν

  jpg

Στὴν φωτογραφία ἡ φωτεινὴ Δημοτικὴ Δανειστικὴ Βιβλιοθήκη τοῦ Λαυρίου ἡ ὁποία στεγάζεται σὲ ὑπέροχο διατηρητέο παραδοσιακὸ κτίριο. Ὅπως κάθε Δανειστικὴ Βιβλιοθήκη ἀντιμετωπίζει τὸ πρόβλημα τῆς ὑπερσυσσώρευσης καὶ τῆς ἀνάγκης γιὰ νέους χώρους. Ὲκεῖ ἔρχεται ἀρωγὸς ἡ Τεχνολογία, μὲ τὴν Ψηφιοποίηση τῶν Συλλογῶν καὶ τὸν Ἠλεκτρονικὸ Δανεισμὸ ἀντὶ ἑνός ἐλαχίστου ἐτήσιου τέλους συνδρομῆς.

Μιλώντας γιὰ τὴν Ἀνατολικὴ Ἀττικὴ καὶ οἱ 13 δῆμοι της ἔχουν δανειστικὲς, ὄχι ψηφιοποιημένες βιβλιοθῆκες, μὲ δεκάδες χιλιάδες τίτλους στὸ ἐνεργητικό τους ὑπὸ τὴν ἐπιμέλεια βιβλιοθηκονόμων πτυχιούχων ΤΕΙ. Τὸ καλοκαίρι τὸ βιβλίο εἶναι σύντροφος στὴν παραλία καὶ τότε προκύπτουν δυσλειτουργίες. Ὑπάρχουν καὶ ὅσοι φέρνουν κακομεταχειρισμένα ἤ δεύτερης διαλογῆς ἔντυπα σὲ μιὰ δανειστικὴ, νομίζοντας ἴσως πὼς μιὰ βιβλιοθήκη εἶναι ἀποθετήριο ἀχρήστων. Ἡ ἔλευση τοῦ κορωνοϊοῦ ἐπηρέασε τὶς δανειστικές βιβλιοθῆκες. Ὀξεῖα θέματα δημόσιας ὑγείας ἀνέκυψαν καὶ οὶ χῶροι αὐτοὶ ἁπαγόρευσαν ἀπὸ τοὺς πρώτους τὴν εἴσοδο στὀ κοινὀ. Οἱ αἰτίες προφανεῖς. Τὰ βιβλία ἐκεῖ ἀλλάζουν χέρια συχνὰ. Ἔτσι ἐπανῆλθε ἡ ἀπαίτηση ψηφιοποίησης τῶν Συλλογῶν. Ἡ «Ψηφιοποίηση Ὑλικοῦ Δημόσιων Βιβλιοθηκῶν» δὲν εἶναι ἁπλῶς ἡ ἠλεκτρονικὴ καταλογογράφηση καὶ ταξινόμηση τῶν τίτλων σὲ μέσο ψηφιακῆς ἀποθήκευσης, ἀλλὰ ἡ ψηφιοποίηση τοῦ περιεχομένου ἑνός ἐντύπου σὲ ἀναγνώσιμη μορφὴ (PDF). Στὴν Ἑλλάδα ἄρχισε τὸ 2009. Μὲ αἰχμὴ τοῦ δόρατος την ψηφιοποίηση τοῦ ὑλικοῦ τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης στὸ Ἵδρυμα Νιάρχου, ψηφιοποιήθηκαν ἑκατομμύρια σελίδες ἀπὸ δεκάδες χιλιάδες τίτλους βιβλίων, ἐφημερίδων, περιοδικῶν, χαρτῶν, ἐγγράφων, χειρογράφων. Ὁ ἀριθμός εἶναι σημαντικὸτατος, ἀλλὰ εἶναι μέρος μόνο τῶν Συλλογῶν τῶν Δημόσιων Βιβλιοθηκῶν. Κριτήρια ἐπιλογῆς πρὸς ψηφιοποίηση εἶναι ἡ σπανιότητα, ἡ παλαιότητα, ἡ μοναδικότητα, ἡ ἐκπαιδευ-τική, ἡ ἐρευνητική καὶ ἡ πληροφοριακὴ χρησιμότητα, ἡ ζήτηση καὶ ἡ τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος ἔκδοση. Τὰ ἔντυπα πρέπει νὰ εἶναι ἀπαλλαγμένα ἀπὸ συγγραφικὰ δικαιώματα καί οἱ μεταγενέστερες ἐκδόσεις νὰ ἔχουν ἐξασφαλίσει τήν ἀδειοδότηση τῆς ψηφιοποίησης ἀπὸ τούς ἐκδότες καὶ τούς συγγραφεῖς. Ἀρκετοὶ ἐκδοτικοὶ οἶκοι πλέον ψηφιοποιοῦν ἐπιλεγμένους τίτλους πρὸς ἐλεύθερη διάθεση σὲ μορφὴ PDF ἀρχείου εικόνας, ὄχι ἀρχείου κειμένου. Οἱ ψηφιοποιημένοι τίτλοι δὲν κλειδώνονται, μεταφορτώνονται καὶ διαβάζονται σε Η/Υ, tablet ἤ κινητό με ἐφαρμογὲς ἀνάγνωσης PDF. Αὐτὸ θεωρεῖται σήμερα αὐτονόητο ἀλλὰ σὲ πολλοὺς δήμους, ἡ λειτουργία τῶν δημοτικῶν βιβλιοθηκῶν μᾶλλον εἶναι ἀπηρχαιωμένη γιά 21ο αἰῶνα. Οἱ δανειστικές βιβλιοθῆκες δὲν ὑπάρχουν ἁπλῶς γιὰ νὰ δανείζουν βιβλία. Τὸ πολιτιστικὸ τους ἀποτύπωμα ἀντανακλᾶ τὶς πολιτικὲς καὶ πολιτιστικὲς τάσεις ἑνὸς τόπου καὶ τῶν κατοίκων του, τὴν μονομέρεια ἤ τὴν πολυμορφία του. Εἶναι χῶροι καλλιέργειας τῆς δημιουργικότητας, φυτώρια οἱκονομικῆς ἄνθισης καὶ ὀφείλουν νὰ συμβαδίζουν μὲ τὴν τεχνολογία. (Εἰκόνα: Λαύριο)

Ορισμένες τεχνολογίες τοῦ ἄμεσου μέλλοντος γιὰ δανειστικές βιβλιοθῆκες:

1. Ψηφιακοὶ ὁδηγοὶ καὶ σελιδοδεῖκτες

2. Ἐφαρμογὲς ἐπαυξημένης πραγματικότητας, ἐντοπίζουν βιβλία στὰ ράφια, πλοηγοῦν τὸν χρήστη.

3. Drone παράδοσης-παραλαβῆς βιβλίων.

4. Ψηφιακὴ διεπαφὴ γιὰ τυπωμένα βιβλία. 5. Ἐφαρμογές μετάφρασης καὶ τήρησης σημειώσεων.

6. Κινητὲς βιβλιοθῆκες.

7. Μονάδες ψηφιακῶν εκτυπώσεων για ψηφιακὲς βιβλιοθῆκες.

8. Πρόσβαση μέσω ὅλων τῶν δημοφιλῶν ἐφαρμογῶν. ΑΤ._